Την ώρα που η Μέση Ανατολή βρίσκεται στο χείλος μιας καθολικής ανάφλεξης, η κορυφαία ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης φαίνεται να κινείται σε παράλληλους δρόμους αντί για κοινή πορεία. Η κρίση που πυροδοτήθηκε από τα πλήγματα ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν δεν δοκιμάζει μόνο τη διπλωματία της περιοχής, αλλά φέρνει ξανά στην επιφάνεια τις βαθιές θεσμικές ρωγμές στο εσωτερικό της Ε.Ε., καθώς οι ισχυρές κυρίες των Βρυξελλών αναμετρώνται για τα ηνία της εξωτερικής πολιτικής.
Η αντίδραση του μπλοκ στα πρόσφατα στρατιωτικά γεγονότα εξέθεσε γνώριμες διαιρέσεις στην κορυφή της πυραμίδας.
Σύμφωνα με το Politico, δύο από τους ανώτατους αξιωματούχους της Ε.Ε., η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και η Κάγια Κάλας, βρίσκονται σε πορεία σύγκρουσης για το ποια έχει τελικά το γενικό πρόσταγμα και τον συντονισμό της ευρωπαϊκής απάντησης.
Αγώνας δρόμου για την πρώτη δήλωση
Το πρωί του Σαββάτου, ενώ ο καπνός σκέπαζε ακόμα την Τεχεράνη από τα πλήγματα, η Πρόεδρος της Κομισιόν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, έσπευσαν να δώσουν τον τόνο με μια κοινή δήλωση που ζητούσε «μέγιστη αυτοσυγκράτηση».
Ωστόσο, όπως επισημαίνει το δημοσίευμα, τους πρόλαβε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, η οποία μισή ώρα νωρίτερα είχε δημοσιεύσει το δικό της αυτόνομο μήνυμα, δηλώνοντας πως αναζητά διπλωματικές λύσεις.
Το χάσμα είναι βαθύτερο από μια απλή καθυστέρηση στην επικοινωνία.
Όπως αναφέρει το Politico, επικαλούμενο πηγή από το περιβάλλον των Βρυξελλών, η Κάλας και η Φον ντερ Λάιεν δεν είχαν καμία απευθείας επικοινωνία κατά τη διάρκεια του κρίσιμου Σαββατοκύριακου, παρά τον διπλωματικό πυρετό και την ανάγκη για μια ενιαία γραμμή.
Αυτή η αποσύνδεση μεταξύ τους θεωρείται σύμπτωμα της προβληματικής σχέσης μεταξύ της εκτελεστικής εξουσίας της Ε.Ε. και του διπλωματικού της βραχίονα.
«Η αντιπαλότητα μεταξύ Κάγια Κάλας και Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είναι εμφανής», δήλωσε στο Politico η Μαρί-Άγκνες Στρακ-Τσίμερμαν, πρόεδρος της επιτροπής Άμυνας και Ασφάλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τονίζοντας ότι αυτό αντανακλά μια ασάφεια στις αρμοδιότητες της εξωτερικής πολιτικής.
Θεσμική παράνοια και «παραγκωνισμός»
Το πρόβλημα περιπλέκεται καθώς η Ε.Ε. προσπαθεί να παραμείνει ευθυγραμμισμένη με την Ουάσιγκτον και να προβάλει μια εικόνα διατλαντικής ενότητας.
Σύμφωνα με διπλωμάτες που μίλησαν στο Politico, δεν αποτελεί «μυστικό» το γεγονός ότι η Φον ντερ Λάιεν και η ομάδα της είναι διατεθειμένοι να «παραγκωνίσουν την Κάλας».
Ιστορικά, οι διεθνείς σχέσεις ήταν αρμοδιότητα του Ύπατου Εκπροσώπου (θέση που κατέχει η Κάλας), ο οποίος ηγείται της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (EEAS).
Ωστόσο, επειδή η γεωπολιτική επηρεάζει πλέον άμεσα τις βασικές λειτουργίες της Ένωσης -από τις εφοδιαστικές αλυσίδες και την ενέργεια μέχρι τη μετανάστευση και τις κυβερνοεπιθέσεις- η Κομισιόν διεκδικεί όλο και πιο κεντρικό ρόλο.
Η ψηφιακή διπλωματία της Φον ντερ Λάιεν
Ενώ η βία κλιμακωνόταν στη Μέση Ανατολή, η Πρόεδρος της Κομισιόν επιχείρησε να ηγηθεί της ευρωπαϊκής αντίδρασης με μια «έκρηξη» ψηφιακής διπλωματίας.
Όπως σημειώνει το δημοσίευμα, η Φον ντερ Λάιεν προχώρησε σε 10 αναρτήσεις στην πλατφόρμα X μέσα σε μόλις 48 ώρες, προβάλλοντας το μήνυμα ότι εκείνη έχει τον έλεγχο, σε αντίθεση με την πιο συγκρατημένη στάση της σε προηγούμενες κρίσεις.
Ταυτόχρονα, ο ισχυρός προσωπάρχης της, Μπιόρν Ζάιμπερτ, συγκάλεσε ένα «Κολέγιο Ασφαλείας» για τον συντονισμό της πρακτικής απόκρισης, μια κίνηση που πολλοί ερμηνεύουν ως προσπάθεια μεταφοράς επιρροής από τη διπλωματική υπηρεσία (EEAS) προς το κτίριο Μπερλεμόντ, την έδρα της Κομισιόν.
Ποιος μιλάει τελικά για την Ευρώπη;
Η κόντρα αυτή, ωστόσο, δεν αφορά μόνο προσωπικές φιλοδοξίες. Το Politico υπογραμμίζει ότι η δημιουργία νέων διευθύνσεων από την Κομισιόν για τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο θεωρήθηκε από πολλούς στις Βρυξέλλες ως προσπάθεια αποδυνάμωσης της Κάλας.
Από την πλευρά της, η πρώην πρωθυπουργός της Εσθονίας φαίνεται να αντιστέκεται σθεναρά σε οποιαδήποτε μεταφορά εξουσιών προς την Επιτροπή.
Το συμπέρασμα παραμένει αμείλικτο: η θεσμική αυτή εσωστρέφεια κοστίζει στην αξιοπιστία της Ευρώπης στη διεθνή σκηνή.
Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε ο ευρωβουλευτής Νάτσο Σάντσεθ Αμόρ στο Politico: «Οι εταίροι μας σε όλο τον κόσμο έχουν δίκιο — συχνά δεν ξέρουν σε ποιον πρέπει να απευθυνθούν».
Πηγή
www.enikos.gr
