Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν ολοκλήρωσαν την Πέμπτη στη Γενεύη μια ημέρα υψηλού ρίσκου συνομιλιών για τα πυρηνικά που θα μπορούσαν να καθορίσουν αν οι δύο χώρες θα οδηγηθούν σε πόλεμο ή θα καταλήξουν σε συμφωνία, σχολιάζουν οι New York Times.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ Αλμπουσαΐντι, που μεσολαβεί στις συνομιλίες, δήλωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι σημειώθηκε σημαντική πρόοδος μεταξύ των δύο πλευρών και ότι ένας ακόμη γύρος διαπραγματεύσεων θα προγραμματιστεί στη Βιέννη την επόμενη εβδομάδα με τη συμμετοχή τεχνικών ομάδων.
Ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες ούτε το Ιράν προέβησαν σε άμεσες δημόσιες δηλώσεις μετά το τέλος των συνεδριάσεων της ημέρας. Ωστόσο ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγκτσί, δήλωσε στα ΜΜΕ της χώρας του ότι οι δύο πλευρές συζητούν μέχρι και «στοιχεία μιας συμφωνίας»
Ο πρόεδρος Τραμπ, στην ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους την Τρίτη, δήλωσε ότι προτιμά να επιλυθεί η αντιπαράθεση με το Ιράν μέσω της διπλωματίας. Πρόσθεσε όμως: «Δεν θα επιτρέψω ποτέ στον κορυφαίο χορηγό της τρομοκρατίας παγκοσμίως — που είναι με διαφορά — να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Δεν μπορεί να συμβεί αυτό».
Η πρόταση του Ιράν
Το Ιράν, ωστόσο, έχει δηλώσει ότι δεν θα εγκαταλείψει ποτέ πλήρως τον εμπλουτισμό ουρανίου. Το Ιράν αναμένεται να καταθέσει πρόταση που θα διατηρεί κάποιο επίπεδο εμπλουτισμού, επιτρέποντας παράλληλα στον Τραμπ να διακηρύξει ότι πέτυχε μια νίκη. Τέσσερις Ιρανοί αξιωματούχοι, που δεν είχαν άδεια να μιλήσουν δημόσια, δήλωσαν ότι η Τεχεράνη θα προτείνει την αναστολή της πυρηνικής δραστηριότητας και του εμπλουτισμού ουρανίου για τρία έως πέντε χρόνια. Μετά από αυτό, η χώρα θα ενταχθεί σε μια περιφερειακή πυρηνική κοινοπραξία, διατηρώντας ένα πολύ χαμηλό επίπεδο εμπλουτισμού, 1,5%, για ιατρική έρευνα.
Θα προσφέρει επίσης να αραιώσει σταδιακά τα 400 κιλά ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού που εξακολουθεί να διαθέτει, επιτρέποντας ταυτόχρονα την πρόσβαση επιθεωρητών της πυρηνικής υπηρεσίας των Ηνωμένων Εθνών για την επίβλεψη όλων των βημάτων και την παρακολούθηση της συμμόρφωσης.
Το Ιράν πρέπει να πείσει τους Αμερικανούς ότι δεν σκοπεύει να μετατρέψει το πυρηνικό του πρόγραμμα σε στρατιωτικό, αλλά και να δώσει στον κ. Τραμπ αρκετό περιθώριο ώστε να ισχυριστεί ότι πέτυχε περισσότερα από τους προκατόχους του. Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, πρέπει να προσφέρουν στο Ιράν απτά κίνητρα, όπως την άρση της απειλής πολέμου και των οικονομικών κυρώσεων στις διεθνείς τραπεζικές συναλλαγές και τις πωλήσεις πετρελαίου, που έχουν συμβάλει στη σχεδόν κατάρρευση της οικονομίας του.
Ενέργεια και ορυκτά, το καρότο στις ΗΠΑ
Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν επίσης ότι η πρότασή τους θα περιλαμβάνει δέσμευση για αγορά αμερικανικών προϊόντων, όπως επιβατικά αεροσκάφη, και πρόσκληση προς αμερικανικές εταιρείες να επενδύσουν στους τομείς ενέργειας, πετρελαίου και φυσικού αερίου στο Ιράν, αποκτώντας πρόσβαση και σε ορυχεία με ορυκτά όπως το λίθιο.
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, είχε απαγορεύσει την είσοδο αμερικανικών εταιρειών στο πλαίσιο της πρώτης συμφωνίας, αλλά τώρα έδωσε άδεια, σύμφωνα με Ιρανούς αξιωματούχους.
«Μια μεγάλη οικονομική συνεργασία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης», δήλωσε ο Χοσεΐν Μουσαβιάν, πρώην ανώτερος διπλωμάτης και εκπρόσωπος της ιρανικής διαπραγματευτικής ομάδας το 2015.
Το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν — ειδικά το βεληνεκές των βαλλιστικών πυραύλων του, που φτάνει τα 2.000 χιλιόμετρα και μπορεί να πλήξει το Ισραήλ και όλες τις αμερικανικές βάσεις στην περιοχή — καθώς και η υποστήριξή του σε ένοπλες ομάδες, δεν αποτελούν προς το παρόν αντικείμενο των διαπραγματεύσεων.
«Το Ιράν αρνείται — αρνείται — να συζητήσει για τους βαλλιστικούς πυραύλους, είτε με εμάς είτε με οποιονδήποτε, και αυτό είναι μεγάλο πρόβλημα», δήλωσε την Τετάρτη ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο σε δημοσιογράφους. Πρόσθεσε ότι τελικά οι δύο χώρες θα χρειαστεί να συζητήσουν και πέρα από το πυρηνικό πρόγραμμα.
Οι στρατιωτικές επιλογές του Τραμπ
Τις τελευταίες εβδομάδες, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναπτύξει ισχυρή στρατιωτική παρουσία γύρω από τη Μέση Ανατολή και κοντά στα σύνορα του Ιράν, προετοιμαζόμενες για το ενδεχόμενο ο πρόεδρος Τραμπ να διατάξει στρατιωτικά πλήγματα. Έχουν επίσης ενισχύσει την άμυνα στις βάσεις τους στην περιοχή και ανέπτυξαν πολεμικό πλοίο του Ναυτικού στα ανοικτά του Ισραήλ για την αντιμετώπιση πιθανών ιρανικών αντιποίνων.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική συγκέντρωση στη Μέση Ανατολή από την εισβολή στο Ιράκ το 2003. Ο Τραμπ εξετάζει διάφορες στρατιωτικές επιλογές σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους: ένα αρχικό πλήγμα περιορισμένο σε στρατιωτικούς στόχους, παρατεταμένα και ευρύτερα χτυπήματα σε πυρηνικές και πυραυλικές εγκαταστάσεις του Ιράν, ή τη δημιουργία συνθηκών που θα οδηγούσαν στην απομάκρυνση του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Το Ιράν έχει ορκιστεί να απαντήσει άμεσα και δήλωσε ότι θα στοχεύσει όλες τις αμερικανικές βάσεις και εγκαταστάσεις στην περιοχή, καθώς και το Ισραήλ, με καταιγισμό βαλλιστικών πυραύλων.
Ο Χαμενεΐ προειδοποίησε ότι το Ιράν θα επιχειρήσει να βυθίσει αμερικανικά πολεμικά πλοία. Αναλυτές και ανώτεροι Αμερικανοί στρατιωτικοί, όπως ο απόστρατος στρατηγός Ντέιβιντ Πετρέους, έχουν προειδοποιήσει ότι ένας πόλεμος με το Ιράν θα μπορούσε να είναι μακροχρόνιος και καταστροφικός, να προκαλέσει απώλειες σε Αμερικανούς στρατιώτες και να εξαντλήσει τους στρατιωτικούς πόρους των ΗΠΑ.
Έτσι, όλα τα βλέμματα, που ως την Πέμπτη ήταν στραμμένα στη Γενεύη, και στην περιοχή, γενικότερα, πλέον στρέφονται στην Βιέννη, όπου την ερχόμενη εβδομάδα θα συνεχιστούν οι επαφές με τις τεχνικές συνομιλίες, καθώς πλέον οι δύο πλευρές ανοίγουν τα χαρτιά τους.
Πηγή
www.enikos.gr
