Η αντιπαράθεση μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης εξελίσσεται σε κάτι πολύ βαθύτερο από μια περιφερειακή κρίση για την Ευρώπη, μετατρεπόμενη από οικονομικό σοκ σε μια υπαρξιακή πολιτική δοκιμασία.
Καθώς οι τιμές της ενέργειας καλπάζουν και η ανάπτυξη βαλτώνει, οι φιλοευρωπαϊκές κυβερνήσεις βρίσκονται εγκλωβισμένες ανάμεσα στις συμπληγάδες των άδειων ταμείων και της διογκούμενης λαϊκής δυσαρέσκειας, με τον φόβο ότι το ενεργειακό κόστος θα αποτελέσει το «καύσιμο» για μια σαρωτική επικράτηση του λαϊκισμού στις επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις.
Ο «εφιάλτης» της Ευρώπης
Σύμφωνα με ανάλυση του Politico, οι Ευρωπαίοι ηγέτες έρχονται αντιμέτωποι με έναν νέο τρόμο: η αντιπαράθεση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με το Ιράν απειλεί να διαλύσει το ήδη εξασθενημένο πολιτικό «mainstream» του μπλοκ.
Η άνοδος της ακροδεξιάς, με αποκορύφωμα την πιθανή νίκη του Εθνικού Συναγερμού (RN) στη Γαλλία, αποτελεί πλέον έναν ορατό κίνδυνο που θα μπορούσε να στείλει κρουστικά κύματα σε όλο τον κόσμο.
Το κόστος ζωής ως πολιτικό όπλο
Ο Σέιμους Μπόλαντ, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, μιλώντας στο Politico, περιέγραψε με μελανά χρώματα την κατάσταση.
«Το κόστος της ενέργειας διαχέεται στα τρόφιμα, τις μεταφορές και τη στέγαση, πλήττοντας σκληρότερα τα νοικοκυριά με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα», σημειώνει.
«Πολιτικά, αυτό δημιουργεί χώρο για δυσπιστία — όχι μόνο προς τις εθνικές κυβερνήσεις, αλλά και προς την ικανότητα των ευρωπαϊκών θεσμών να θωρακίσουν τους πολίτες από εξωτερικά σοκ. Κινδυνεύει να επιταχύνει τη στήριξη προς πιο προστατευτικές ή εσωστρεφείς προσεγγίσεις», εξηγεί στον ιστότοπο.
Το «κέντρο» που καταρρέει
Η Γαλλία μπορεί να είναι το μεγαλύτερο «τρόπαιο» για τους λαϊκιστές, αλλά δεν είναι το μόνο ανησυχητικό σημάδι.
Όπως σημειώνει το Politico, η νίκη του φιλορωσικού πρώην προέδρου Ρούμεν Ράντεφ στη Βουλγαρία, η κυβερνητική κρίση στη Ρουμανία και η άνοδος του AfD στη Γερμανία συνθέτουν ένα σκηνικό γενικευμένης αστάθειας.
Το ζήτημα της ενέργειας θα βρεθεί στο επίκεντρο της συνάντησης των υφυπουργών Οικονομικών των «27» στην Αθήνα, οι οποίοι καλούνται να βρουν τρόπους απορρόφησης των κραδασμών χωρίς να προκαλέσουν κρίση χρέους.
Σήμα κινδύνου από τις Βρυξέλλες
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Οικονομία, Βάλντις Ντομπρόβσκις, μιλώντας στο Politico στο περιθώριο του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, προειδοποίησε: «Καθώς ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ επιμένει, είναι σαφές ότι οι επιπτώσεις του γίνονται πιο έντονες και, όπως λένε ορισμένοι, εξαπλώνονται στην ευρύτερη οικονομία».
«Η συμβουλή μας είναι να παραμείνουμε σε προσωρινά και στοχευμένα μέτρα, προκειμένου να περιορίσουμε και τον δημοσιονομικό τους αντίκτυπο, επειδή ο δημοσιονομικός χώρος είναι πλέον πιο περιορισμένος ήδη από την περίοδο του Covid-19 και από την πρώτη ενεργειακή κρίση [που πυροδοτήθηκε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία] το 2022», πρόσθεσε.
Μακρόν: «Ώρα να ξυπνήσουμε»
Η αντιπαράθεση Ουάσινγκτον-Τεχεράνης διατηρεί την τιμή του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, από την Αθήνα, όπου συναντήθηκε με τον Έλληνα Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, έστειλε ένα ηχηρό μήνυμα: «Δεν πρέπει να υποτιμάμε ότι αυτή είναι μια μοναδική στιγμή όπου ένας Αμερικανός Πρόεδρος, ένας Ρώσος Πρόεδρος και ένας Κινέζος Πρόεδρος είναι σθεναρά απέναντι στους Ευρωπαίους. Επομένως, αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή για να ξυπνήσουμε».
Ο κίνδυνος του στασιμοπληθωρισμού
Η οικονομική υποτονικότητα ετών μετατρέπεται πλέον σε στασιμοπληθωρισμό.
Σύμφωνα με τον Ντομπρόβσκις, «Αντιμετωπίζουμε στασιμοπληθωρισμό — οικονομική επιβράδυνση και αυξημένο πληθωρισμό ταυτόχρονα. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα πρέπει να αναθεωρήσουμε τις οικονομικές μας προβλέψεις [για το έτος] προς τα κάτω στην εαρινή μας πρόβλεψη, στο δεύτερο μισό του Μαΐου».
Το χάσμα Βορρά-Νότου και το «ιδιωτικό» χρέος
Η κρίση αναζωπυρώνει τις παλιές κόντρες μεταξύ των «φειδωλών» χωρών του Βορρά και των κρατών του Νότου.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η αποπληρωμή του χρέους από το Ταμείο Ανάκαμψης, μια διαδικασία που ο Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε με σκληρή γλώσσα.
«Χρεωθήκαμε κατά τη διάρκεια του Covid. Σήμερα κάποιοι μας λένε ότι πρέπει να αποπληρώσουμε γρήγορα. Είναι ηλίθιο (idiotic)», είπε χαρακτηριστικά.
Πηγή
www.enikos.gr
