Γιώργος Αυτιάς: Μετά το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης

Το Ταμείο Ανάκαμψης ολοκληρώνει το έργο του στις 31 Αυγούστου 2026.

Γράφει ο Γιώργος Αυτιάς, ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας

Παράταση δεν πρόκειται να δοθεί. Ας δούμε τα κρίσιμα στάδια.

• 31 Αυγούστου: Ολοκλήρωση όλων των οροσήμων και στόχων.
• 30 Σεπτεμβρίου: Υποβολή όλων των τελικών αιτημάτων πληρωμής.
• 31 Δεκεμβρίου: Ολοκλήρωση όλων των εκταμιεύσεων.

Η Ελλάδα έχει εκταμιεύσει το 72% των επιχορηγήσεων ύψους 26 δισ. ευρώ και το 77% των δανείων ύψους 16 δισ. ευρώ. Ηδη έχουν γίνει εκτεταμένες αναθεωρήσεις των εθνικών σχεδίων, με στόχο την πλήρη απορρόφηση των κονδυλίων.

Τι κάνουν οι χώρες

Τα κράτη-μέλη έχουν στη διάθεσή τους 2,5 μήνες για να ολοκληρώσουν την εφαρμογή όλων των οροσήμων και των στόχων. Η Επιτροπή προετοιμάζεται εδώ και έναν χρόνο για την ολοκλήρωση του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Οι υπηρεσίες είναι έτοιμες να επεξεργαστούν το τελευταίο κύμα αιτημάτων πληρωμής αλλά οι κυβερνήσεις πρέπει:

1. Να στείλουν στην Ε.Ε. τους 100 μεγαλύτερους τελικούς αποδέκτες των κονδυλίων.

2. Να διατηρήσουν τις εθνικές διαδικτυακές πύλες, στις οποίες δημοσιεύονται αυτές οι πληροφορίες, τουλάχιστον έως τις 31 Δεκεμβρίου 2028.

3. Να συνεχίσουν τις σχετικές δραστηριότητες εποπτείας για όσο διάστημα είναι απαραίτητο, ώστε να διασφαλίζεται η προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

4. Να διατηρήσουν τα κράτη-μέλη σε λειτουργία τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου και μετά το 2026, για όσο διάστημα συνεχίζεται η χρήση των κονδυλίων.

Τι θα γίνει με τα έργα

Εθεσα στον αρμόδιο επίτροπο Βάλντις Ντομπρόβσκις την ερώτηση «αν έχουμε ένα έργο το οποίο είναι σε στάδιο υλοποίησης, αλλά δεν έχει τελειώσει έως τις 31 Αυγούστου, θα χρηματοδοτηθεί από τους κρατικούς προϋπολογισμούς; Θα μείνει στη μέση, θα το αφήσουμε στην άκρη;».

Η απάντηση του Ντομπρόβσκις ήταν «εργαζόμαστε εντατικά με τα κράτη-μέλη εδώ και περίπου έναν χρόνο, προκειμένου να προετοιμαστούμε γι’ αυτό το ενδεχόμενο. Η γενική μας σύσταση προς τα κράτη-μέλη ήταν να χωρίσουν τα έργα σε διαφορετικά στάδια και να διαμορφώσουν ανάλογα τα ορόσημα και τους στόχους. Εάν, για παράδειγμα, ένα έργο έχει ολοκληρωθεί έως ένα συγκεκριμένο στάδιο με χρηματοδότηση από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, τα ορόσημα και οι στόχοι προσαρμόζονται αναλόγως και τα χρήματα εκταμιεύονται προς το κράτος-μέλος. Η συνέχιση του έργου μπορεί στη συνέχεια να χρηματοδοτηθεί είτε από εθνικούς πόρους είτε από τα ταμεία συνοχής ή από άλλες πηγές χρηματοδότησης. Η διαδικασία αυτή έχει προετοιμαστεί προσεκτικά σε συνεργασία με τα κράτη-μέλη».

Στο ερώτημα «τι γίνεται με μη εκταμιευμένα ποσά» ο Β. Ντομπρόβσκις απάντησε: «Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει κάποιο διαθέσιμο ταμείο στο οποίο θα παραμείνουν αυτά τα ποσά. Ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας χρηματοδοτείται μέσω κοινού δανεισμού. Δανειζόμαστε μόνο όσα χρήματα είναι απαραίτητα για να καλύψουμε τις πληρωμές προς τα κράτη-μέλη».

Το ζήτημα αυτό κατά τον επίτροπο Οικονομικών «αποτελεί ήδη σημαντικό μέρος των συζητήσεων σχετικά με το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Η πρόταση προβλέπει την έναρξη της αποπληρωμής των δανείων του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Οι αποπληρωμές αυτές υπολογίζονται σε περίπου 24 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, σε τρέχουσες τιμές. Δεν εξετάζεται αυτή τη στιγμή η δημιουργία νέων χρηματοδοτικών εργαλείων, πέρα από όσα βρίσκονται ήδη υπό συζήτηση. Η προετοιμασία και το ενδιαφέρον επικεντρώνονται πλέον στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο».