Για περισσότερο από μισό αιώνα, ο Οργανισμός Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών (ΟΠΕΚ) κυριαρχούσε στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
Ως καρτέλ, αποτελούμενο κυρίως από χώρες της Μέσης Ανατολής, απέδειξε τη δύναμή του κατά τη διάρκεια των πετρελαϊκών κρίσεων της δεκαετίας του 1970, όταν με εμπάργκο προκάλεσε σοβαρά πλήγματα στις δυτικές οικονομίες.
Ιστορική αποχώρηση από τον «πυρήνα» του ΟΠΕΚ
Σε αυτό το πλαίσιο, η απόφαση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων να αποχωρήσουν από τον ΟΠΕΚ –μέλος του από τη δεκαετία του 1960– αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Παρότι η παραγωγή της χώρας, περίπου τέσσερα εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, είναι σημαντικά μικρότερη από εκείνη της Σαουδικής Αραβίας και αντιστοιχεί σε σχετικά μικρό ποσοστό της συνολικής παραγωγής του ΟΠΕΚ, η κίνηση έχει ισχυρό συμβολικό και στρατηγικό βάρος.
Μείωση επιρροής πριν ακόμη την αποχώρηση
Η σημασία της αποχώρησης ενισχύεται από το γεγονός ότι ο ΟΠΕΚ είχε ήδη αρχίσει να χάνει επιρροή πριν από αυτή την εξέλιξη, αναφέρει στην ανάλυση του για το Sky News, ο ειδικός οικονομικός συντάκτης, Εντ Κόνγουει.
Στη δεκαετία του 1970, η παραγωγή του ΟΠΕΚ αντιστοιχούσε περίπου στο ήμισυ της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου. Σήμερα, το ποσοστό αυτό έχει μειωθεί σημαντικά, κυρίως λόγω της ανόδου της παραγωγής σχιστολιθικού πετρελαίου στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι ΗΠΑ στην κορυφή της παραγωγής
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν πλέον τον μεγαλύτερο παραγωγό πετρελαίου στον κόσμο, εξέλιξη που έχει περιορίσει περαιτέρω το μερίδιο του ΟΠΕΚ, το οποίο διαμορφώθηκε περίπου στο ένα τρίτο της παγκόσμιας παραγωγής το 2024 και το 2025.
Με την αποχώρηση των ΗΑΕ, το ποσοστό αυτό αναμένεται να υποχωρήσει κάτω από το 30% για πρώτη φορά στην ιστορία.
Ένα καρτέλ λιγότερο ισχυρό από ποτέ
Όπως επισημαίνεται, ο ΟΠΕΚ –που κάποτε μπορούσε να προκαλέσει οικονομικές αναταράξεις με μία μόνο απόφαση για την παραγωγή– εμφανίζεται πλέον σημαντικά αποδυναμωμένος.
Η αποχώρηση ενός τόσο εμβληματικού μέλους εντείνει τα ερωτήματα για το μέλλον και τη βιωσιμότητα του οργανισμού.
Κρίσιμη συγκυρία για την παγκόσμια οικονομία
Σε συνδυασμό με τον πόλεμο στον Περσικό Κόλπο και τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ, η αποχώρηση των ΗΑΕ αποτελεί ακόμη ένα κομβικό γεγονός για την παγκόσμια οικονομία.
Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να επηρεάσει περαιτέρω τις ισορροπίες στην αγορά ενέργειας και να σηματοδοτήσει μια νέα εποχή για τον ΟΠΕΚ και την παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου.
Πηγή
www.enikos.gr
