Δανία: «Είμαστε ανοιχτοί σε διάλογο με τις ΗΠΑ»

Η Γροιλανδία μπορεί να ανεξαρτητοποιηθεί αν το επιθυμούν οι κάτοικοί της, αλλά είναι απίθανο να γίνει πολιτεία των ΗΠΑ, δήλωσε την Τετάρτη ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας, αφού ο εκλεγμένος πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αρνήθηκε να αποκλείσει τη χρήση βίας για την ανάληψη του ελέγχου του νησιού της Αρκτικής.

Ο ηγέτης της Γροιλανδίας, πρωθυπουργός  Μιουτ Εγκεντε, είχε συνομιλίες την Τετάρτη με τον Δανό βασιλιά, στην Κοπεγχάγη, μία ημέρα μετά τις δηλώσεις του Τραμπ που έσπρωξαν την τύχη του πλούσιου σε ορυκτά και στρατηγικής σημασίας νησιού (το οποίο τελεί υπό δανική κυριαρχία) στην κορυφή των παγκόσμιων πρωτοσέλιδων.

Ο Τραμπ, ο οποίος αναλαμβάνει τα καθήκοντά του στις 20 Ιανουαρίου, δήλωσε την Τρίτη ότι δεν αποκλείεται να χρησιμοποιήσει στρατιωτική ή οικονομική δράση για να καταστήσει τη Γροιλανδία τμήμα των Ηνωμένων Πολιτειών. Την ίδια ημέρα, ο μεγαλύτερος γιος του Τραμπ, ο Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, πραγματοποίησε ιδιωτική επίσκεψη στη Γροιλανδία.

Η Γροιλανδία, μέρος του ΝΑΤΟ μέσω της ένταξης της Δανίας, έχει στρατηγική σημασία για τον αμερικανικό στρατό και για το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης βαλλιστικών πυραύλων, καθώς η συντομότερη διαδρομή από την Ευρώπη προς τη Βόρεια Αμερική περνά μέσω αυτού του νησιού της Αρκτικής.

Ο εκλεγμένος πρόεδρος των ΗΠΑ έχει δηλώσει ότι θα ακολουθήσει μια πιο μαχητική εξωτερική πολιτική που δεν θα λαμβάνει υπόψη τις παραδοσιακές διπλωματικές διατυπώσεις.

Η Γροιλανδία, το μεγαλύτερο νησί του κόσμου, αποτελεί μέρος της Δανίας εδώ και 600 χρόνια, αν και οι 57.000 κάτοικοί της ρυθμίζουν πλέον τις εσωτερικές τους υποθέσεις. Η κυβέρνηση του νησιού με επικεφαλής τον πρωθυπουργό Mute Egede στοχεύει στην ενδεχόμενη ανεξαρτησία της αυτόνομης χώρας.

Ανοιχτή η Δανία σε διάλογο με τις ΗΠΑ

“Αναγνωρίζουμε πλήρως ότι η Γροιλανδία έχει τις δικές της φιλοδοξίες. Εάν υλοποιηθούν, η Γροιλανδία θα γίνει ανεξάρτητη, αν και δύσκολα θα φιλοδοξήσει να γίνει ομοσπονδιακό κράτος στις Ηνωμένες Πολιτείες”, δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας Λαρς Λόκε Ράσμουσεν.

Ο ίδιος είπε στους δημοσιογράφους ότι οι αυξημένες ανησυχίες των Ηνωμένων Πολιτειών για την ασφάλεια στην Αρκτική είναι θεμιτές μετά την αυξημένη ρωσική και κινεζική δραστηριότητα στην περιοχή.

“Δεν νομίζω ότι βρισκόμαστε σε κρίση εξωτερικής πολιτικής”, δήλωσε. “Είμαστε ανοιχτοί σε διάλογο με τους Αμερικανούς για το πώς μπορούμε ενδεχομένως να συνεργαστούμε ακόμη πιο στενά από ό,τι κάνουμε για να διασφαλίσουμε ότι οι αμερικανικές φιλοδοξίες εκπληρώνονται“.

Παρόλα αυτά, αν και η ίδια η Δανία υποβάθμισε τη σοβαρότητα της απειλής του Τραμπ για την επικράτειά της, η ανοιχτά δηλωμένη φιλοδοξία του επερχόμενου προέδρου να επεκτείνει τα σύνορα των ΗΠΑ έχει ταρακουνήσει τους Ευρωπαίους συμμάχους,  δύο και λιγότερο εβδομάδες πριν από την ανάληψη των καθηκόντων του.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, Jean-Noel Barrot, δήλωσε ότι η Ευρώπη δεν θα αφήσει άλλα έθνη να επιτεθούν στα κυρίαρχα σύνορά της, αν και δεν πιστεύει ότι οι ΗΠΑ θα εισβάλουν.

Ο Γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς εξέφρασε την έκπληξή του για τα σχόλια του Τραμπ σχετικά με τη Γροιλανδία και τον Καναδά, υπογραμμίζοντας ότι οι Ευρωπαίοι εταίροι υποστηρίζουν ομόφωνα το απαραβίαστο των συνόρων ως ακρογωνιαίο λίθο του διεθνούς δικαίου.

Τεταμένες σχέσεις

Οι σχέσεις της Γροιλανδίας με τη Δανία έχουν το τελευταίο διάστημα επιβαρυνθεί από ισχυρισμούς για κακομεταχείριση των Γροιλανδών κατά την αποικιακή εποχή. Ο Έγκεντε έχει δηλώσει ότι το νησί δεν πωλείται, ενώ στην πρωτοχρονιάτικη ομιλία του ενίσχυσε την προσπάθειά του για ανεξαρτησία. Η Δανία λέει ότι η τύχη του εδάφους μπορεί να αποφασιστεί μόνο από τους Γροιλανδούς.

Η πρωθυπουργός της Δανίας Mette Frederiksen δήλωσε την Τρίτη ότι δεν μπορεί να φανταστεί ότι οι φιλοδοξίες του Τραμπ θα οδηγήσουν σε στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ στη Γροιλανδία. Οι στρατιωτικές δυνατότητες της Δανίας εκεί περιορίζονται σε τέσσερα σκάφη επιθεώρησης, ένα αεροπλάνο επιτήρησης Challenger και περιπολίες με έλκηθρα σκύλων.

Απαντώντας στην απειλή του Τραμπ για δασμούς κατά της Δανίας, οι οποίοι σύμφωνα με τους αναλυτές της Danske Bank θα μπορούσαν δυνητικά να είναι “αρκετά επιζήμιοι για τις δανικές εταιρείες, η Φρέντρικσεν δήλωσε ότι δεν πιστεύει ότι ένας εμπορικός πόλεμος με τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι ένας καλός δρόμος προς τα εμπρός.

Στη Δανία εδρεύει η Novo Nordisk, η πολυτιμότερη εταιρεία της Ευρώπης, η οποία παρασκευάζει το φάρμακο για την απώλεια βάρους Wegovy που έχει γίνει εξαιρετικά δημοφιλές στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της σκανδιναβικής χώρας.

Το βασιλικό παλάτι της Δανίας δεν έδωσε λεπτομέρειες ενόψει της συνάντησης του βασιλιά Φρειδερίκου στην Κοπεγχάγη την Τετάρτη με τον πρωθυπουργό της Γροιλανδίας Έγκεντε.
Ενώ πολλοί κάτοικοι της Γροιλανδίας ονειρεύονται την ανεξαρτησία από τη Δανία, ο βασιλιάς παραμένει δημοφιλής στο νησί, έχοντας περάσει εκεί παρατεταμένες περιόδους, συμπεριλαμβανομένης μιας τετράμηνης αποστολής στο στρώμα πάγου.

Τον περασμένο μήνα, η βασιλική αυλή τροποποίησε τον θυρεό της, μεγαλώνοντας μια πολική αρκούδα που συμβολίζει τη Γροιλανδία.