Το Cambridge Dictionary ανακοίνωσε τη λέξη της χρονιάς για το 2025, επιλέγοντας τον όρο «parasocial», που περιγράφει τις σχέσεις που νιώθει κάποιος με διάσημα άτομα που δεν γνωρίζει προσωπικά.
Από τον αρραβώνα της Τέιλορ Σουίφτ με τον Τράβις Κέλσι μέχρι την αλληλεπίδραση με chatbots τεχνητής νοημοσύνης και διασημότητες των social media, οι parasocial σχέσεις έχουν γίνει κομμάτι της καθημερινότητας μας.
Τι είναι η parasocial σχέση
Ο όρος «parasocial» ορίζεται ως «σχέση ή σύνδεση που αισθάνεται κάποιος μεταξύ του εαυτού του και ενός διάσημου ατόμου που δεν γνωρίζει προσωπικά».
Ο όρος εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 1956, όταν κοινωνιολόγοι του Πανεπιστημίου του Σικάγο παρατήρησαν τηλεθεατές να αναπτύσσουν «para-social» σχέσεις με προσωπικότητες στην οθόνη – ωστόσο πρόκειται για μονομερή σύνδεση.
Στην εποχή του διαδικτύου, οι ευκαιρίες για «ασύμμετρες σχέσεις» έχουν πολλαπλασιαστεί, με τα social media και πλέον την τεχνητή νοημοσύνη να φέρνουν αυτόν τον ακαδημαϊκό όρο στο ευρύ κοινό.
«Η λέξη parasocial αποτυπώνει το πνεύμα του 2025», δήλωσε ο Colin McIntosh, συντάκτης του Cambridge Dictionary.
«Εκατομμύρια άνθρωποι συμμετέχουν σε parasocial σχέσεις – πολλοί απλώς ενδιαφέρονται για την άνοδό τους. Τα δεδομένα το αντικατοπτρίζουν, με την ιστοσελίδα του Cambridge Dictionary να καταγράφει αυξήσεις στις αναζητήσεις της λέξης».
Πρόσθεσε ότι «αρχικά ήταν ακαδημαϊκός όρος και παρέμεινε στον ακαδημαϊκό χώρο για μεγάλο διάστημα. Είναι μόνο σχετικά πρόσφατα που πέρασε στη δημοφιλή γλώσσα και είναι μία από αυτές τις λέξεις που επηρεάστηκαν από τα social media».
Οι parasocial στιγμές της χρονιάς
Το λεξικό ανέφερε ως parasocial στιγμές της χρονιάς τον αρραβώνα της Τέιλορ Σουίφτ με τον Τράβις Κέλσι και το άλμπουμ της Lily Allen, «West End Girl», ενώ τα chatbots τεχνητής νοημοσύνης συμπεριλήφθηκαν επίσης, καθώς γίνονται συνομιλητές, φίλοι ή ρομαντικοί σύντροφοι των ανθρώπων.
Εμμονική σχέση με influencers και chatbots
Η Simone Schnall, καθηγήτρια πειραματικής κοινωνικής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, δήλωσε ότι οι parasocial σχέσεις «έχουν επαναπροσδιορίσει το fandom, τη διασημότητα και, με την AI, τον τρόπο που οι απλοί άνθρωποι αλληλεπιδρούν διαδικτυακά».
Σύμφωνα με τη Schnall, οι άνθρωποι στρέφονται στους influencers καθώς μειώνεται η εμπιστοσύνη στα παραδοσιακά μέσα, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε «ανθυγιεινές και έντονες σχέσεις» με αστέρες των social media, ενώ οι σχέσεις με διασημότητες όπως η Σουίφτ μπορούν να προκαλέσουν εμμονικές ερμηνείες στίχων και έντονες διαδικτυακές συζητήσεις.
Οι νέοι είναι ιδιαίτερα επιρρεπείς στα chatbots που προσφέρουν την ψευδαίσθηση μιας σχέσης.
«Οι parasocial τάσεις αποκτούν νέα διάσταση, καθώς πολλοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν εργαλεία AI όπως το ChatGPT ως “φίλους”», είπε η Schnall.
Η Jessica Rundell, ανώτερη συντάκτρια του λεξικού, δήλωσε: «Δεν είμαστε εδώ για να κρίνουμε ποια λέξη είναι καλή ή κακή ή αν είναι έγκυρη – πρόκειται περισσότερο για το αν αντέχει στο χρόνο και αν τη χρησιμοποιούν οι άνθρωποι παντού».
Νέες λέξεις που προστέθηκαν φέτος στο Cambridge Dictionary περιλαμβάνουν τις skibidi, delulu και tradwife.
Επιπλέον, το λεξικό πρόσθεσε ή ενημέρωσε αρκετούς όρους που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη φέτος, όπως το «slop», που περιγράφει μαζικά παραγόμενες, ασήμαντες εικόνες και βίντεο AI που κατακλύζουν τα social media, και το «memeify», τη διαδικασία μετατροπής μιας εικόνας σε meme που διαδίδεται γρήγορα στο διαδίκτυο.
Πηγή
www.enikos.gr
