Πώς θα λειτουργήσει από το φετινό καλοκαίρι το σύστημα διαστημικής παρακολούθησης της ελληνικής επικράτειας.
Ενα αποφασιστικό βήμα προς την ενίσχυση των μηχανισμών πρόληψης και διαχείρισης φυσικών καταστροφών έχει πραγματοποιήσει η Ελλάδα, με την εκτόξευση τεσσάρων θερμικών δορυφόρων στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων. Η αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων σε σχεδόν πραγματικό χρόνο αναμένεται να ενισχύσει καθοριστικά τις επιχειρήσεις πυρόσβεσης.
Ο διευθύνων σύμβουλος του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος, Δρ Νίκος Σέργης, εξηγεί στη Realnews τα πλεονεκτήματα που αποκτά η χώρα. Οπως χαρακτηριστικά αναφέρει, οι θερμικοί δορυφόροι, σε αντίθεση με τους οπτικούς, «έχουν τη δυνατότητα να ανιχνεύουν και να καταγράφουν τη θερμική εκπομπή από πηγές που βρίσκονται πάνω στη Γη». Οπως εξηγεί, αυτό σημαίνει ότι μπορούν «να ανιχνεύσουν ένα σημείο το οποίο φλέγεται», προσφέροντας με ακρίβεια την εικόνα ενός μετώπου πυρκαγιάς ήδη από την έναρξή του, ενώ παράλληλα δίνουν τη δυνατότητα παρακολούθησης της εξέλιξής του σε σχεδόν πραγματικό χρόνο.
Ο ίδιος επισημαίνει ότι το βασικό πλεονέκτημα των θερμικών δορυφόρων είναι πως «μπορούν να μας δώσουν οπτική καταγραφή ακόμα και κάτω από πυκνό καπνό», κάτι που όπως τονίζει «δεν γίνεται με τα αεροπλάνα και τα drones».
Σύμφωνα με τον Ν. Σέργη, «η χώρα διαθέτει πλέον ένα σημαντικό όπλο για την πρόληψη και την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, καθώς οι θερμικοί δορυφόροι αποτελούν ένα ακόμη εργαλείο ανίχνευσης φωτιάς, πέρα από τα εναέρια μέσα, τα παρατηρητήρια, τις κάμερες και τις αναφορές πολιτών. Παράλληλα, μπορούν να ανιχνεύσουν άμεσα μια αναζωπύρωση ή μια φωτιά σε δύσβατη περιοχή, προτού χαθεί, αυτό που λέμε, πολύτιμος χρόνος».
Ο διευθύνων σύμβουλος του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος σημειώνει ακόμη ότι οι θερμικοί δορυφόροι βοηθούν στην αποτύπωση της συνολικής εικόνας του πύρινου μετώπου κυρίως κατά τις νυχτερινές ώρες, όταν δεν επιχειρούν πτητικά μέσα. Οπως λέει, αυτό επιτρέπει «οι πρώτες πρωινές πτήσεις να είναι στοχευμένες και επιτυχημένες», ενώ η Πυροσβεστική μπορεί να έχει «μια εποπτική εικόνα του μετώπου χωρίς να πραγματοποιεί αναγνωριστικές πτήσεις», κερδίζοντας πολύτιμο χρόνο στην επιχείρηση κατάσβεσης.
«Προγνωστικό εργαλείο»
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στη δυνατότητα πρόγνωσης της πορείας μιας φωτιάς. Οπως εξηγεί, «η αποτύπωση του μετώπου της πυρκαγιάς σε σχεδόν πραγματικό χρόνο», σε συνδυασμό με τα δεδομένα για τις καιρικές συνθήκες, τη μορφολογία του εδάφους, τη θερμότητα και τη βλάστηση (κατανομή της καύσιμης ύλης), επιτρέπει τη δημιουργία «ενός υπολογιστικού μοντέλου ταχύτητας διάδοσης της φωτιάς». Με αυτόν τον τρόπο, όπως σημειώνει, οι αρμόδιες Αρχές μπορούν να έχουν ένα προγνωστικό εργαλείο για το πώς θα κινηθεί η πυρκαγιά τις επόμενες ώρες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εικόνες -φωτογραφίες δημοσιεύει η «R»– οι οποίες είχαν σταλεί από θερμικούς δορυφόρους άλλων χωρών το περασμένο καλοκαίρι. Η μία εικόνα παρουσιάζει την κατανομή των εστιών θερμότητας από τη μεγάλη φωτιά στη Χίο στις 15 Αυγούστου του περασμένου έτους και η δεύτερη την εξέλιξη και την πρόγνωση του μετώπου ανά δύο ώρες, δείχνοντας την πιθανή πορεία της πυρκαγιάς σε περίπτωση που δεν τεθεί υπό έλεγχο.
«Μιλάμε για ένα πολύτιμο εργαλείο για την Πολιτική Προστασία», τονίζει ο Ν. Σέργης, εξηγώντας ότι τα δεδομένα αυτά βοηθούν τόσο στις αποφάσεις για αποστολή μηνυμάτων μέσω του 112 όσο και στον επιχειρησιακό σχεδιασμό της Πυροσβεστικής. Οπως αναφέρει, σε περίπτωση που υπάρχουν πολλά ενεργά μέτωπα, «η Πυροσβεστική θα γνωρίζει ποια φωτιά είναι πιο επικίνδυνη και δεν θα εξελιχθεί καλά», ώστε να γίνεται καλύτερη κατανομή των διαθέσιμων δυνάμεων.
Θερμοκρασία υδάτων
Πέρα από τις φυσικές καταστροφές, αναφερόμενος ενδεικτικά και στον τομέα του τουρισμού, ο Ν. Σέργης επισημαίνει ότι οι θερμικοί δορυφόροι μπορούν να διαδραματίσουν «καθοριστικό ρόλο, με έμμεσο, ωστόσο, τρόπο». Οπως τονίζει, η ίδια τεχνολογία που μετρά τη θερμική εκπομπή στο έδαφος μπορεί να εφαρμοστεί και στη θάλασσα, επιτρέποντας την παρακολούθηση φαινομένων που σχετίζονται με τη θερμοκρασία των υδάτων.
Η επιστήμη της βιολογίας αξιοποιεί αυτά τα στοιχεία, σημειώνει, προκειμένου να εξαχθούν συμπεράσματα για τη συμπεριφορά θαλάσσιων οργανισμών, όπως τα ψάρια και οι μέδουσες. Μάλιστα, φέρνει ως παράδειγμα την περίπτωση μαζικής εμφάνισης μεδουσών στον Κορινθιακό Κόλπο πριν από μερικά χρόνια, η οποία έπληξε την τουριστική κίνηση της περιοχής, έχοντας τεράστιο οικονομικό αντίκτυπο.
Ετσι, εκτός από την πυροπροστασία, οι νέοι δορυφόροι θα παρέχουν υψηλής ακρίβειας πληροφορίες για τη θερμοκρασία θαλάσσιων υδάτων, παράκτιων περιοχών, λιμνών και ταμιευτήρων, αλλά και για διαφορετικές κατηγορίες χρήσεων γης, όπως αγροτικές και δασικές εκτάσεις, αστικές περιοχές και υγρότοποι. Οι δυνατότητες αυτές αναμένεται να ενισχύσουν τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων σε τομείς όπως η διαχείριση υδάτινων πόρων, η αγροτική παραγωγή, η προστασία του περιβάλλοντος και η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.
Οι θερμικοί δορυφόροι αποτελούν μέρος του ευρύτερου Εθνικού Διαστημικού Προγράμματος, ύψους 200 εκατ. ευρώ, του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης που υλοποιείται με τη στήριξη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) και του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ). Στόχος είναι η ανάπτυξη πλήρους εθνικής ικανότητας στις υπηρεσίες παρατήρησης της Γης για πολιτική προστασία και διαχείριση φυσικών καταστροφών.
Το σύστημα αποτελεί το πρώτο εθνικό δορυφορικό δίκτυο σχεδιασμένο ειδικά για την ανίχνευση και την παρακολούθηση πυρκαγιών. Οι θερμικοί δορυφόροι, που βρίσκονται στο Διάστημα σε τροχιά πάνω από τη χώρα μας, λαμβάνουν τα δεδομένα σε πραγματικό χρόνο σχετικά με τον εντοπισμό θερμικών ανωμαλιών ακόμη και σε δύσβατες περιοχές ή κατά τη διάρκεια της νύχτας και διευκολύνουν την ακριβή χαρτογράφηση των καμένων εκτάσεων.
Πηγή
www.real.gr
